Limit PFAS w opakowaniach jest najtrudniejszym elementem startu rozporządzenia PPWR. Nie dlatego, że jest skomplikowany — jest krótki i policzalny. Trudność wynika z trzech rzeczy naraz.
Po pierwsze, to jedyny wymóg art. 5, który zmienia stan prawny. Limit metali ciężkich obowiązuje w polskim prawie opakowaniowym od lat i większość firm ma go dawno zamkniętego. PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością były dotąd dozwolone — od 12 sierpnia 2026 roku przestają być.
Po drugie, o zgodności decyduje nie data produkcji opakowania, lecz data wprowadzenia go do obrotu. A w przypadku opakowań handlowych przeznaczonych do kontaktu z żywnością momentem wprowadzenia do obrotu jest napełnienie produktem, nie zakup pustego opakowania od dostawcy.
Po trzecie — i to jest realny problem operacyjny — z połączenia obu powyższych rzeczy wynika ważny wniosek. Opakowania kupione i leżące w magazynie przed 12 sierpnia 2026 roku nie są jeszcze wprowadzone do obrotu. Jeżeli napełnisz je po tej dacie, muszą spełniać limit PFAS. Jeżeli nie masz potwierdzenia zawartości PFAS dla tego stocku, masz zamrożony towar, którego nie wolno legalnie sprzedać.
Poniżej wyjaśniamy, czym są PFAS, gdzie występują i jakie dokładnie progi wyznacza PPWR. Pokazujemy też, kiedy opakowanie zostaje wprowadzone do obrotu. Na koniec wyjaśniamy, jak badać zawartość PFAS zgodnie z metodyką rekomendowaną przez Komisję Europejską. Na koniec omawiamy drugi twardy limit substancji z art. 5 — metale ciężkie.
W pierwszym artykule cyklu wyjaśniliśmy, czym jest rozporządzenie PPWR i kogo obejmuje, a w kolejnym pokazaliśmy, jak przeprowadzić ocenę zgodności opakowań metodą POZOE.
Spis treści
- Czym są PFAS? Wieczne chemikalia w pigułce
- Gdzie występuje PFAS?
- Czy papier do pieczenia zawiera PFAS?
- Dlaczego PFAS są szkodliwe?
- Które opakowania podlegają limitowi PFAS
- Zakaz PFAS w opakowaniach od 12 sierpnia 2026 (PPWR)
- Kiedy opakowanie zostaje wprowadzone do obrotu — kluczowa data dla stanów magazynowych
- Jak zbadać PFAS w opakowaniach? Metodyka trzech etapów wg wytycznych Komisji
- Oświadczenie dostawcy a badanie — co naprawdę Cię chroni
- Metale ciężkie w opakowaniach — drugi twardy limit z art. 5
- Import spoza UE — grupa największego ryzyka
- Jak ograniczyć ryzyko PFAS
- Jak wpiąć limity substancji w procedurę oceny zgodności
- PFAS to ruchomy cel — praca warsztatowa w subskrypcji
- Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- Podsumowanie
- Źródła
Czym są PFAS? Wieczne chemikalia w pigułce
PFAS to skrót od per- i polifluoroalkilowych substancji chemicznych (ang. per- and polyfluoroalkyl substances). Nie jest to jeden związek, lecz rodzina licząca — w zależności od przyjętej definicji — tysiące substancji. Łączy je wspólna cecha budowy: wyjątkowo silne wiązanie między węglem a fluorem, jedno z najtrwalszych w chemii organicznej.
Właśnie ta trwałość sprawia, że PFAS niemal nie ulegają rozkładowi — ani w środowisku, ani w organizmie człowieka. Stąd ich potoczna nazwa: wieczne chemikalia. Co więcej, PFAS są jednocześnie odporne na tłuszcz, wodę i wysoką temperaturę. Ten zestaw cech przez dekady czynił z nich idealny surowiec do produkcji powłok ochronnych — również tych stosowanych w opakowaniach.
Najbardziej znani przedstawiciele tej grupy to PFOA oraz PFOS. Oba związki zostały już wcześniej objęte ograniczeniami na poziomie unijnym na podstawie rozporządzenia (UE) 2019/1021 w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych. PPWR idzie dalej i obejmuje limitem całą kategorię PFAS w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością.
Jedno rozróżnienie ma bezpośrednie znaczenie dla badań: PPWR inaczej traktuje PFAS polimerowe (fluoropolimery) niż niepolimerowe. Polimerowe PFAS są wyłączone z kwantyfikacji przy dwóch progach opartych na analizie ukierunkowanej, ale liczą się do progu 50 ppm. Wracamy do tego w części o progach i metodyce badań.
Gdzie występuje PFAS?
PFAS występują znacznie szerzej, niż podpowiada intuicja. Poza opakowaniami znajdziemy je w odzieży wodoodpornej, kosmetykach, piankach gaśniczych, elektronice czy sprzęcie kuchennym z powłokami nieprzywierającymi. Wszędzie tam odpowiadają za odporność na wodę, tłuszcz i brud.
W samych opakowaniach PFAS pojawiają się przede wszystkim jako powłoki barierowe — tłuszczo- i wodoodporne. Najczęściej spotkasz je w następujących produktach:
- Papier do pieczenia i papiery pergaminowe — tam, gdzie liczy się efekt antyprzywieralny.
- Opakowania typu fast food — torebki, owijki, pudełka na kanapki i burgery odporne na tłuszcz.
- Torebki na popcorn do mikrofalówki oraz opakowania na dania gotowe.
- Tacki i miski z włókna formowanego (masa papierowa) — często reklamowane jako „eko”.
- Papiery kredowane i powłoki antyprzywieralne na kartonie oraz tworzywach.
Warto pamiętać, że limit PFAS w PPWR jest neutralny materiałowo. Dotyczy każdego opakowania przeznaczonego do kontaktu z żywnością, niezależnie od tego, czy jest papierowe, z tworzywa, czy metalowe. Powłoki i środki pomocnicze zawierające fluor stosuje się w różnych technologiach, więc założenie „to nie papier, więc jest czysty” nie ma podstaw.
Czy papier do pieczenia zawiera PFAS?
To zależy od typu powłoki. Współcześnie większość papierów do pieczenia dostępnych w handlu jest silikonowana, a powłoka silikonowa nie jest PFAS. Takie papiery zwykle nie stanowią problemu.
Część papierów tłuszczoodpornych oraz starszych rozwiązań wykorzystywała jednak właśnie powłoki fluorowe, aby uzyskać efekt antyprzywieralny. Dlatego samo określenie „papier do pieczenia” niczego nie przesądza — kluczowy jest rodzaj powłoki, a tej nie da się ocenić gołym okiem. Jedynym pewnym dowodem pozostaje badanie zawartości fluoru, o którym piszemy dalej. Innymi słowy: nie zakładaj, sprawdź.
Dlaczego PFAS są szkodliwe?
Szkodliwość PFAS wynika z dwóch cech naraz: trwałości i zdolności do kumulowania się. Ponieważ związki te niemal się nie rozkładają, gromadzą się w środowisku — w wodzie, glebie, organizmach — oraz w ciele człowieka, gdzie potrafią utrzymywać się latami.
Badania naukowe wiążą długotrwałe narażenie na niektóre PFAS z podwyższonym ryzykiem zdrowotnym — między innymi z zaburzeniami pracy tarczycy, wpływem na układ odpornościowy, poziom cholesterolu i funkcje wątroby. W kontekście opakowań kluczowa jest migracja: substancje z powłoki opakowania mogą przenikać do żywności, a stamtąd do organizmu konsumenta. Ten mechanizm stał się podstawą ograniczenia PFAS w materiałach do kontaktu z żywnością.
Które opakowania podlegają limitowi PFAS
Ograniczenie z art. 5 ust. 5 PPWR dotyczy wyłącznie opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Zgodnie z wytycznymi Komisji są to opakowania, które przeznaczono do kontaktu z żywnością lub które mają już z nią kontakt i zostały do tego celu przeznaczone, w rozumieniu unijnych przepisów żywnościowych.
Wniosek praktyczny jest jednoznaczny: firma, która wprowadza wyłącznie opakowania kosmetyków, chemii gospodarczej czy wyrobów medycznych bez kontaktu z żywnością, nie ma obowiązku badania PFAS. Nie oznacza to zwolnienia z limitu metali ciężkich — ten obejmuje wszystkie opakowania.
Zdarza się, że dostawca wystawia szeroką deklarację surowca „również do kontaktu z żywnością”, bo zabezpiecza całą partię materiału wejściowego. Sama taka deklaracja nie wciąga odbiorcy w obowiązek badania PFAS, o ile faktycznie nie wykorzystuje on opakowania do kontaktu z żywnością.
Zakaz PFAS w opakowaniach od 12 sierpnia 2026 (PPWR)
Rozporządzenie (UE) 2025/40, czyli PPWR, ogranicza substancje w opakowaniach w art. 5. Zgodnie z art. 5 ust. 5 od 12 sierpnia 2026 roku nie wprowadza się do obrotu opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością, jeżeli zawierają PFAS w stężeniu równym poniższym wartościom dopuszczalnym lub je przekraczającym. Ta różnica ma znaczenie: wynik równy progowi to już niezgodność, a nie przypadek graniczny.
Trzy progi z art. 5 ust. 5
| Próg | Zakres | Metoda |
|---|---|---|
| 25 ppb (25 µg/kg) | pojedynczy PFAS | analiza ukierunkowana, PFAS polimerowe wyłączone z kwantyfikacji |
| 250 ppb (250 µg/kg) | suma PFAS | suma analizy ukierunkowanej, w stosownych przypadkach z wcześniejszą degradacją prekursorów, PFAS polimerowe wyłączone z kwantyfikacji |
| 50 ppm (50 mg/kg) | PFAS łącznie z polimerowymi | w praktyce oznaczane przez całkowitą zawartość fluoru |
Dwa pierwsze progi nie obejmują fluoropolimerów. Trzeci obejmuje. To oznacza, że wynik analizy ukierunkowanej poniżej 25 i 250 ppb nie zamyka tematu, jeżeli materiał zawiera powłokę lub środek pomocniczy oparty na fluoropolimerze.
Przy progu 50 ppm rozporządzenie przewiduje mechanizm dowodowy. Jeżeli całkowita zawartość fluoru przekracza 50 mg/kg, dowodu dostarcza wytwórca, importer lub dalszy użytkownik w rozumieniu rozporządzenia REACH. Robi to na wniosek wytwórcy lub importera opakowania w rozumieniu PPWR. Dowód dotyczy ilości fluoru mierzonej jako zawartość PFAS albo substancji niebędących PFAS. Dowód ten służy sporządzeniu dokumentacji technicznej z załącznika VII. Innymi słowy: masz prawo żądać tego dowodu od swojego łańcucha dostaw, ale to Ty jako wytwórca lub importer odpowiadasz za to, żeby znalazł się w Twojej dokumentacji.
Zgodność z limitami z art. 5 ust. 4 i 5 wykazuje się w dokumentacji technicznej sporządzonej zgodnie z załącznikiem VII. Na jej podstawie wystawia się deklarację zgodności.
Co grozi za przekroczenie
Opakowanie przekraczające limit nie może zostać legalnie wprowadzone do obrotu. Weryfikację prowadzą organy nadzoru rynku na zasadach rozporządzenia (UE) 2019/1020. W przypadku materiałów do kontaktu z żywnością zastosowanie mają dodatkowo kontrole na podstawie rozporządzenia (UE) 2017/625. Środki naprawcze obejmują wstrzymanie udostępniania i wycofanie z rynku. Wysokość kar administracyjnych wynika z prawa krajowego, które na dzień publikacji nie zostało jeszcze uchwalone.
Kluczowe pozostaje jedno: mówimy o wyniku badania, nie o kwestii uznaniowej.
Kiedy opakowanie zostaje wprowadzone do obrotu — kluczowa data dla stanów magazynowych
To najczęściej pomijana część tematu, a decyduje o pieniądzach.
PPWR nie przewiduje okresu przejściowego na wyczerpanie zapasów opakowań zawierających PFAS wyprodukowanych przed 12 sierpnia 2026 roku. Zasada jest prosta w brzmieniu i trudna w skutkach:
- opakowania wprowadzone do obrotu przed 12 sierpnia 2026 roku mogą pozostać w obrocie i nie trzeba ich wycofywać;
- opakowania wprowadzone do obrotu po tej dacie muszą spełniać limity PFAS, niezależnie od daty produkcji.
Wyjątków dla opakowań zawierających materiał z recyklingu nie przewidziano.
Cała rzecz sprowadza się więc do pytania, kiedy następuje wprowadzenie do obrotu. Zgodnie z wytycznymi Komisji:
Opakowania handlowe przeznaczone do kontaktu z żywnością wprowadza się do obrotu po ich napełnieniu. Uzasadnienie jest techniczne: końcowe etapy przetwarzania, takie jak plombowanie, mogą wpływać na zgodność opakowania. Dla producenta żywności oznacza to, że pusta buteleczka, tacka czy owijka leżąca w magazynie 12 sierpnia 2026 roku nie jest jeszcze wprowadzona do obrotu. Zostanie wprowadzona dopiero w chwili napełnienia — i wtedy będzie musiała spełniać limit PFAS.
Samo pojęcie wprowadzenia do obrotu interpretuje się zgodnie z Niebieskim przewodnikiem. Następuje ono po zakończeniu etapu wytwarzania. Chodzi o ofertę lub porozumienie między stronami dotyczące przeniesienia własności, posiadania lub innego prawa, odpłatnie lub nieodpłatnie. Wytwórca może zatem wprowadzić do obrotu opakowanie puste lub napełnione przez samo przeniesienie zgodnego z prawem posiadania.
Dla importu odpowiednim znacznikiem czasu jest dopuszczenie do swobodnego obrotu wraz z zakończeniem procedury celnej.
Praktyczna konsekwencja dla producentów żywności i napojów jest jedna: stany magazynowe pustych opakowań do kontaktu z żywnością bez potwierdzonej zawartości PFAS to ryzyko, a nie zapas. Zmapowanie tego stoku i uzupełnienie dowodów przed napełnieniem jest pilniejsze niż większość pozostałych zadań wdrożeniowych PPWR.
Jak zbadać PFAS w opakowaniach? Metodyka trzech etapów wg wytycznych Komisji
Na poziomie UE nie ma zharmonizowanej metodyki badania PFAS w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Komisja w wytycznych do PPWR zaleciła w związku z tym podejście stopniowe, oparte na aktualnych możliwościach analitycznych.
Etap 1 — całkowita zawartość fluoru (TF). Jeżeli wynik jest poniżej 50 mg/kg, próbkę można uznać za zgodną z limitem. To badanie najtańsze i najszybsze.
Etap 2 — rozróżnienie fluoru organicznego i nieorganicznego. Jeżeli TF przekracza 50 mg/kg, stosuje się metody takie jak piroliza GC/MS, aby ustalić, czy fluor jest organiczny (PFAS), czy nieorganiczny. Jeżeli zawartość fluoru organicznego jest poniżej 50 mg/kg, próbkę można uznać za zgodną z limitem.
Etap 3 — bezpośrednia analiza utlenialnych prekursorów (TOP). Służy sprawdzeniu zgodności z progami 25 µg/kg i 250 µg/kg.
Komisja zaznacza przy tym istotną rzecz. Na podstawie jej dowodów każda próbka zgodna z wymogiem etapu pierwszego jest zgodna również z etapami drugim i trzecim. W praktyce oznacza to, że dobrze wykonane badanie fluoru ogólnego z wynikiem poniżej progu zamyka temat dla danego materiału.
Dwa ograniczenia trzeba przyjąć do wiadomości. Badania kosztują i trwają. Dlatego zakres badań — czy testujemy każdą partię, wybrane materiały, czy surowiec wejściowy — jest decyzją o zarządzaniu ryzykiem, a nie kwestią ambicji. Punkt odniesienia pozostaje jednak stały: najmocniejszym dowodem jest badanie wykonane przez akredytowane laboratorium.
Oświadczenie dostawcy a badanie — co naprawdę Cię chroni
W obiegu krąży mnóstwo oświadczeń o treści „nie dodano w sposób intencjonalny”. Warto rozumieć, czym taki dokument jest. To formuła zabezpieczająca przede wszystkim dostawcę. Mówi o braku świadomego dodania substancji, a nie o jej rzeczywistym braku w materiale. Limit z art. 5 ust. 5 działa natomiast na stężeniu — nie rozróżnia, czy PFAS dodano celowo, czy trafiły do materiału przypadkiem.
Hierarchia dowodów od najmocniejszego do najsłabszego wygląda więc tak:
- Badanie akredytowane — dowód najsilniejszy, oparty na wyniku laboratoryjnym.
- Deklaracja z wynikami badań — mocna, jeśli zawiera konkretne wartości i metodę.
- Zapis w umowie lub kodeksie dostawcy — zabezpiecza odpowiedzialność, nie zastępuje danych.
- Oświadczenie ogólne — akceptowalne przy sprawdzonym dostawcy europejskim, słabe przy imporcie.
- Brak danych — sytuacja, w której nie jesteś w stanie wykazać, że cokolwiek zweryfikowałeś.
Wybór poziomu nie jest dowolny, ale też nie jest jednakowy dla wszystkich opakowań. Zależy od czterech rzeczy. Liczy się to, czy opakowanie ma kontakt z żywnością i czy ma powłokę barierową lub antyprzywieralną. Ważne jest też, skąd pochodzi dostawca oraz jak długa i udokumentowana jest historia współpracy. Sprawdzony dostawca europejski, opakowanie bez powłok, stała współpraca — oświadczenie zwykle wystarczy. Import, powłoka tłuszczoodporna, nowy kontrahent — potrzebne jest badanie.
Ocenę dostawców pod tym kątem prowadzi się cyklicznie, co najmniej raz w roku. Każdy mail i każdy dokument pokazujący, że dołożyłeś starań, aby zebrać dane, to element należytej staranności — czyli Twojej linii obrony podczas kontroli. Gromadź go świadomie.
Metale ciężkie w opakowaniach — drugi twardy limit z art. 5
PFAS to nie jedyny obszar twardej matematyki w art. 5 PPWR. Drugim jest limit metali ciężkich, znany polskiemu prawu opakowaniowemu od lat. Zasada jest jednoznaczna. Suma stężeń czterech metali — ołowiu, kadmu, rtęci oraz chromu sześciowartościowego — nie może przekraczać 100 mg/kg. Liczą się metale pochodzące z substancji obecnych w opakowaniach lub ich częściach składowych.
Dwie różnice wobec PFAS są istotne. Po pierwsze, limit metali ciężkich obejmuje wszystkie opakowania, nie tylko te do kontaktu z żywnością. Po drugie, nie jest nowy — funkcjonuje w polskich przepisach opakowaniowych od kilkunastu lat, więc dla większości firm to kwestia aktualizacji dokumentacji, a nie zmiany technologii.
W ocenie zgodności warto pamiętać o niuansie, który często umyka. Sumę metali ciężkich ocenia się dla opakowania lub jego części składowych. Jeżeli żadna z części składowych nie przekracza limitu, to stężenie liczone dla całości również go nie przekroczy — stężenie całości jest bowiem średnią ważoną masą stężeń poszczególnych części. To wynik matematyczny, a nie kwestia narracji.
Istnieją też odstępstwa od limitu dla określonych grup opakowań. Dotyczą one między innymi opakowań szklanych, w których przekroczenie wynika z zawartości stłuczki. Obejmują też skrzynki i palety z tworzyw w obiegu zamkniętym. Jeżeli działasz w tych obszarach, sprawdź podstawę odstępstwa, zanim zlecisz badania.
Problem z metalami ciężkimi zaczyna się przy imporcie.
Import spoza UE — grupa największego ryzyka
Podmioty spoza Unii Europejskiej nie mają wdrożonych unijnych limitów — mogą więc legalnie u siebie stosować opakowania z przekroczeniami. Opakowania z importu, zwłaszcza z kierunku azjatyckiego, są w praktyce największą grupą ryzyka.
Trzeba jednak rozdzielić dwa obowiązki, bo dotyczą różnych grup:
- Metale ciężkie — obejmują cały przekrój branż. Największe ryzyko kontrolne mają podmioty, których produkty trafiają na półkę sklepową: spożywka, kosmetyki, wyroby medyczne, chemia gospodarcza. Inspekcja może zdjąć takie opakowanie z półki i skierować do badania.
- PFAS — obejmują wyłącznie opakowania przeznaczone do kontaktu z żywnością. Producent kosmetyków czy wyrobów medycznych bez kontaktu z żywnością nie ma podstaw do prowadzenia tych badań i nie ma obowiązku przedstawiać ich w dokumentacji.
Punktem wyjścia pozostaje prawidłowe rozpoznanie własnej roli — wytwórcy, producenta, importera lub dystrybutora. Rozkładamy to na czynniki pierwsze w artykule o ocenie zgodności opakowań, a fundament ewidencyjny opisujemy przy okazji rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP).
Wolisz najpierw obejrzeć kontekst na wideo?
Ten artykuł powstał na bazie naszego najnowszego szkolenia „Co nas czeka po 12 sierpnia?” — a całe nagranie, wraz z częścią o PFAS i stanach magazynowych, obejrzysz na platformie. Do obejrzenia wystarczy darmowe konto: klikasz materiał, trafiasz na ekran logowania, wybierasz „Zarejestruj się” i przechodzisz krótką konfigurację. Konto FREE działa przez miesiąc i daje dostęp do wybranych szkoleń i materiałów wideo, kalkulatora opłaty produktowej, katalogu odpadów oraz 20 kredytów w BDO mobile.
Jak ograniczyć ryzyko PFAS
Poniższa lista porządkuje działania od najpilniejszych.
- Zacznij od stanów magazynowych. Wypisz puste opakowania do kontaktu z żywnością, które będziesz napełniać po 12 sierpnia 2026 roku. To one, a nie bieżące zamówienia, są dziś największym ryzykiem.
- Zmapuj opakowania wysokiego ryzyka. Powłoki antyprzywieralne, tłuszczoodporne i barierowe w kontakcie z żywnością — w pierwszej kolejności.
- Żądaj badań fluoru ogólnego. Od dostawców opakowań wysokiego ryzyka oczekuj wyników, a nie samych oświadczeń.
- Traktuj import priorytetowo. Kierunek azjatycki, papier tłuszczoodporny i powłoki barierowe sprawdź jako pierwsze.
- Szukaj alternatyw bez fluoru. Rozważ powłoki silikonowe, dyspersje wodne i bariery bezfluorowe jako zamiennik.
- Buduj rejestr dowodów. Archiwizuj oświadczenia, wyniki badań i korespondencję — to Twoja należyta staranność.
A jak ograniczać kontakt z PFAS z perspektywy konsumenta? Rada jest prostsza: ogranicz kontakt gorącej i tłustej żywności z opakowaniami antyprzywieralnymi, wybieraj papiery silikonowane i zwracaj uwagę na deklaracje producentów.
Jak wpiąć limity substancji w procedurę oceny zgodności
Limity PFAS i metali ciężkich nie funkcjonują w próżni — są wejściem do procedury oceny zgodności. Na ich podstawie prowadzimy analizę ryzyka niezgodności, która decyduje, czy w danym przypadku można wystawić deklarację zgodności, czy najpierw trzeba wykonać badanie albo zmienić dostawcę.
Całą sekwencję — od diagnozy ról, przez analizę ryzyka, aż po traceability i archiwizację — porządkuje nasza metoda POZOE, opisana w przewodniku o ocenie zgodności opakowań. To procedura żywa: każdy nowy akt delegowany i każda zmiana opakowania mogą wymusić ponowną ocenę. Fundamentem pozostaje rzetelna ewidencja opakowań, bez której nie sposób policzyć ani ryzyka, ani mas.
PFAS to ruchomy cel — praca warsztatowa w subskrypcji
Jest jeden powód, dla którego jednorazowe „odhaczenie” tematu PFAS się nie sprawdza: to ruchomy cel. Progi, metodyki badań i kolejne akty delegowane będą się zmieniać, a wraz z nimi Twoja dokumentacja i deklaracje zgodności. Rok 2026 to nie koniec PPWR, lecz jego początek — i dokładnie dlatego zbudowaliśmy wokół niego stały, cykliczny rytm pracy warsztatowej.
W ramach subskrypcji ekowitryna nie dostajesz pojedynczego szkolenia, tylko regularne wsparcie, które nadąża za regulacją. W praktyce oznacza to konkret:
- Cykliczne warsztaty — stałe, powtarzalne spotkania, na których krok po kroku przerabiamy PPWR, PFAS, metale ciężkie i ocenę zgodności na realnych przykładach.
- Metodologia POZOE jako żywy standard — aktualizowana przy każdym nowym akcie delegowanym i każdej nowej interpretacji rynkowej, więc pracujesz zawsze na bieżącej wersji.
- Forum eksperckie — miejsce, w którym zadajesz pytania o własne opakowania i dostajesz odpowiedź, zamiast szukać po omacku.
- Baza materiałów wideo i dokumentów — nie tylko PPWR, ale też ROP, ESG, ślad węglowy, kontrole i sprzedaż zagraniczna, czyli cała codzienność działu ochrony środowiska w jednym miejscu.
Sens jest prosty: im więcej firm pracuje na tym samym standardzie, tym łatwiej wymieniać dokumenty z dostawcami i odbiorcami — i tym pewniej przechodzisz kontrolę. Zamiast raz w roku gasić pożar, utrzymujesz gotowość przez cały rok.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Nie w formie całkowitego zakazu. Od 12 sierpnia 2026 roku PPWR zabrania wprowadzania do obrotu opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością, w których stężenie PFAS jest równe progom lub je przekracza: 25 ppb dla pojedynczego PFAS i 250 ppb dla sumy (analiza ukierunkowana, bez PFAS polimerowych) oraz 50 ppm dla PFAS łącznie z polimerowymi.
To zależy od momentu wprowadzenia do obrotu. Opakowania wprowadzone do obrotu przed tą datą mogą pozostać w obrocie. Opakowania handlowe i zbiorcze uznaje się jednak za wprowadzone do obrotu dopiero po napełnieniu. Pusty stok napełniony po 12 sierpnia musi więc spełniać limit. Okresu na wyczerpanie zapasów nie przewidziano.
Najpierw wykonuje się badanie całkowitej zawartości fluoru. Jeżeli wynik jest poniżej 50 mg/kg, próbkę można uznać za zgodną. Przy przekroczeniu rozróżnia się fluor organiczny i nieorganiczny, a dopiero na trzecim etapie wykonuje analizę TOP pod progi 25 i 250 ppb.
Nie, jeżeli jego opakowania nie są przeznaczone do kontaktu z żywnością. Limit PFAS z art. 5 ust. 5 obejmuje wyłącznie opakowania do kontaktu z żywnością. Limit metali ciężkich obowiązuje natomiast wszystkich.
Zależy od powłoki. Papiery silikonowane zwykle nie zawierają PFAS, natomiast część papierów tłuszczoodpornych mogła wykorzystywać powłoki fluorowe. Powłoki nie ocenisz gołym okiem — pewność daje badanie.
Suma stężeń ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego nie może przekraczać 100 mg/kg. Limit dotyczy opakowania lub jego części składowych i obejmuje wszystkie opakowania, nie tylko te do kontaktu z żywnością. Dla niektórych grup opakowań przewidziano odstępstwa.
Podsumowanie
Limit PFAS jest najtrudniejszym elementem startu PPWR, ponieważ jako jedyny w art. 5 zamienia stan dozwolony w zakazany, a moment powstania obowiązku wypada przy napełnieniu opakowania, nie przy jego zakupie. Firma z pełnym magazynem pustych opakowań do kontaktu z żywnością i bez dowodów na zawartość PFAS ma problem handlowy, nie papierowy.
Zacznij więc od dwóch rzeczy: zmapuj opakowania do kontaktu z żywnością, które będziesz napełniać po 12 sierpnia 2026 roku, i zbierz dla nich dowody — najlepiej badania fluoru ogólnego. Reszta wynika z analizy ryzyka niemal sama.
Potrzebujesz wsparcia w badaniu i ocenie opakowań pod kątem PFAS?
Zespół ekowitryny prowadzi firmy przez pełną ścieżkę — od audytu opakowań, przez analizę ryzyka, aż po deklarację zgodności PPWR i dokumentację techniczną. Najlepiej jednak nie robić tego raz. Dołącz do naszej regularnej pracy warsztatowej w ramach subskrypcji ekowitryna: cykliczne warsztaty, metodologia POZOE jako żywy standard, forum eksperckie i pełna baza materiałów wideo. Aktualny harmonogram szkoleń i warsztatów znajdziesz na platformie. A jeśli chcesz najpierw sprawdzić, jak pracujemy — załóż bezpłatne konto FREE. Klikasz „Zarejestruj się” na ekranie logowania i dostajesz wybrane szkolenia i materiały wideo, kalkulator opłaty produktowej, katalog odpadów oraz 20 kredytów w BDO mobile.
Źródła
- Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) — art. 5 (substancje w opakowaniach), art. 3 (definicje), załącznik VII (dokumentacja techniczna).
- Zawiadomienie Komisji — Wytyczne dotyczące rozporządzenia (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, C(2026) 3702 final, Bruksela, 5 czerwca 2026 r. — w szczególności pkt 5 (egzekwowanie ograniczeń dotyczących PFAS i wyczerpanie zapasów) oraz pkt 2 i 3 (definicje wytwórcy i producenta).
- Rozporządzenie (UE) 2019/1020 w sprawie nadzoru rynku i zgodności produktów.
- Rozporządzenie (UE) 2019/1021 w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych — ograniczenia dotyczące PFOA i PFOS.
- „Niebieski przewodnik” — wdrażanie unijnych przepisów dotyczących produktów.
- Materiały własne ekowitryny — praktyka audytowa i warsztaty PPWR.